NASA испраќа две летала кон Марс по невообичаена рута, која би можела да стане клучна за идните мисии со човечки екипаж.
NASA е подготвена да лансира две роботски летала кон Марс во рамките на мисијата Escapade. За разлика од класичните траектории што користат тесен двегодишен прозорец за лансирање и усогласување на планетите за заштеда на гориво, овие летала најпрво ќе отпатуваат кон стабилна точка меѓу Земјата и Сонцето. Таму ќе останат околу една година, по што ќе се вратат кон Земјата и дури потоа ќе се упатат кон Марс. Оваа стратегија стана неопходна по две одложувања, а би можела да биде клучна за идните мисии, во кои повеќе летала ќе можат да се лансираат во текот на неколку месеци, наместо само во неколку недели.
Мисијата Escapade треба да биде лансирана со ракетата New Glenn на компанијата Blue Origin од Кејп Канаверал најрано на 9 ноември. Мисијата ќе го проучува начинот на кој сончевото зрачење постепено ја одзема атмосферата на Марс. Научниците знаат дека Марс некогаш имал погуста атмосфера и водени површини, но во текот на милијарди години се претворил во пустински свет со речиси исчезната атмосфера, а потеклото на тој процес сè уште не е целосно разјаснето.
Новата рута кон Марс го менува начинот на планирање на идните мисии
Ова е првата планетарна мисија на НАСА со која управува Универзитетот Беркли. Универзитетот ги дизајнирал научните инструменти и ќе го води управувањето со леталата. Леталата Blue и Gold, именувани според боите на универзитетот, ги изградила компанијата Rocket Lab, а секое е со големина приближна на споени машини за перење и сушење облека.
Escapade исто така воспоставува нов модел на соработка меѓу НАСА и приватниот сектор. Целиот проект чини 80 милиони долари, што е значително помалку од традиционалните мисии со буџет од неколку милијарди. Rocket Lab ги изградила двете летала за 57 милиони долари во само три и пол години — во остра спротивност со стариот модел на договори во кои големите изведувачи често го надминуваат буџетот без последици.
Двете летала ќе ја мапираат орбитата на Марс, неговите магнетни полиња, горната атмосфера и јоносферата, овозможувајќи двојна перспектива за процесите што влијаат врз губењето на атмосферата. Бидејќи Марс нема глобално магнетно поле како Земјата, сончевите бури полесно стигнуваат до неговата површина. Податоците ќе помогнат во предвидување на овие бури и во планирање на заштитата на идните астронаути.
Претходните мисии го проучувале влијанието на сончевиот ветер, но едно летало не може истовремено да го следи и причината и последицата. Blue и Gold ќе летаат речиси по иста орбита, раздвоени само неколку минути, што ќе им овозможи на научниците да ги следат промените во горната атмосфера во реално време. Инструментите ќе мерат како честичките „бегаат“ од Марс во вселената, а прецизните модели на јоносферата ќе бидат важни и за идните комуникациски и навигациски системи.
Патувањето до Марс ќе трае 22 месеци. Потоа леталата ќе ги прилагодуваат своите орбити уште девет месеци, пред да започнат со главната научна работа во јуни 2028 година, пренесува Mashable.
