Арктикот во изминатата година забележа рекордна топлина и намалување на морскиот мраз, додека северните географски широчини на светот продолжуваат брзо да преминуваат кон поплитки, повеќе дождовни и помалку заледени површини поради климатската криза, соопштија научниците.
Од октомври 2024 до септември 2025 година, температурите во целиот арктички регион биле највисоки во последните 125 години на современо водење евиденција, соопшти Американската национална управа за океани и атмосфера (NOAA), при што последните 10 години се и 10-те најтопли години некогаш забележани на Арктикот.
Арктикот се загрева дури четири пати побрзо од глобалниот просек поради согорувањето на фосилни горива, а таа дополнителна топлина го нарушува „светскиот фрижидер“ – регионот кој служи како клучен климатски регулатор за остатокот од планетата.
Максималната површина на морскиот мраз во 2025 година била најниска во 47-годишната историја на сателитските мерења, соопшти NOAA во својот годишен извештај за Арктикот. Ова е најновиот показател во подолг тренд, при што најстариот и најдебелиот мраз во регионот се намалил за повеќе од 95 проценти од 1980-тите наваму, додека Арктикот станува сè потопол и поврнежлив.
Screenshot
Оваа година беше рекордна и по количината на врнежи на Арктикот. Голем дел од нив не се таложат како снег, а јунискиот опфат на снежната покривка над Арктикот денес е преполовен во споредба со состојбата од пред шест децении.
„Оваа година беше најтоплата во историјата на мерењата и имаше најмногу врнежи во историјата на мерењата – да се видат двете работи во иста година е извонредно“, изјави Метју Лангдон Дракенмилер, арктички научник од Националниот центар за податоци за снег и мраз при Универзитетот во Колорадо и уредник на извештајот за Арктикот.
„Оваа година навистина го нагласи она што доаѓа“, додаде тој.
Научниците биле изненадени од тоа колку екстремната топлина во другите годишни времиња, особено во лето, сега станува очигледна и во зима, влијаејќи врз годишниот раст на морскиот мраз низ Арктикот во неговите најстудени месеци. Во изминатиот месец или нешто повеќе, опсегот на морскиот мраз бил најнизок во историјата на мерењата, што потенцијално најавува уште еден намален максимум на морски мраз следната година.
„Има постојано намалување на морскиот мраз и, за жал, сега гледаме дожд дури и во зима. Гледаме промени во срцето на зимата, кога очекуваме Арктикот да биде студен. Целиот концепт на зима на Арктикот се редефинира“, изјави Дракенмилер.
