Кинеските амбициозни планови за изградба на соларна електрана во вселената повторно привлекуваат внимание, откако научниците открија дека системот би можел да поддржува и воени операции, како што се контрола на комуникации и електронско војување.
Концептот се заснова на масивна орбитална инфраструктура способна за собирање соларна енергија во вселената и нејзин пренос на Земјата преку тесно насочени микробранови зраци.
Ваквите системи обично се разгледуваат како идни извори на чиста енергија, но истражувачите велат дека истата технологија би можела да овозможи и други стратешки способности доколку се прилагоди за одбранбени цели.
Неодамнешната работа на кинескиот научник Дуaн Баојан, професор на Универзитетот Сидиан и водечки архитект на кинеската иницијатива „Zhuri“ или „лов на сонцето“, ја прикажува редизајнираната архитектура на проектот. Според извештајот, обновениот систем би можел да поддржува повеќе функции „како што се комуникација, навигација, извидување, попречување и далечинско управување“, покрај својата примарна улога на пренос на енергија од вселената.
Според извештајот на Линг Син за South China Morning Post (SCMP), системот се потпира на исклучително тесни, прецизно управувани микробранови зраци способни за пренос на енергија од орбитата до приемници на Земјата на големи растојанија. Иако е дизајниран за ефикасен пренос на енергија, истата способност за формирање зрак теоретски би можела да се користи за таргетирање на комуникациски системи, потенцијално попречувајќи сигнали или обезбедувајќи воени комуникации.
Технологијата спаѓа во концептот на соларна енергија базирана во вселената (SBSP), кој подразбира собирање сончева светлина во орбита, каде што таа е речиси континуирана и не е под влијание на временските услови или циклусите ден-ноќ. Енергијата се претвора во електрична енергија, а потоа безжично се пренесува, најчесто преку микробранови или ласери, до приемни станици на Земјата.
Истражувачите тврдат дека ваквите системи би можеле да произведуваат далеку повеќе енергија по единица површина од соларните фарми на Земјата, бидејќи орбиталните панели функционираат без атмосферски загуби или облачност.
Кинескиот OMEGA дизајн, кратенка од Orbit M-shaped Exploration and Gigawatt Application, првпат беше предложен во 2010-тите години и оттогаш се разви во модуларна архитектура составена од повеќе помали единици за собирање соларна енергија. Дистрибуираниот дизајн има за цел да ги поедностави инженерските предизвици, да го подобри управувањето со топлина и да обезбеди системот да продолжи да функционира дури и ако некои модули откажат.
Глобална трка за искористување на енергијата од вселената
Кина не е единствената што се занимава со оваа идеја. Вселенската соларна енергија привлекува сè поголемо внимание од вселенските агенции и истражувачките институции ширум светот. Во САД, NASA го истражуваше концептот SPS-ALPHA (Solar Power Satellite via Arbitrarily Large Phased Array), кој исто така се потпира на големи мрежи од модуларни единици за собирање соларна енергија и нејзино испраќање на Земјата.
Во меѓувреме, истражувачите од Калифорнискиот институт за технологија во 2023 година лансираа прототип систем наречен Space Solar Power Demonstrator. Проектот тестираше технологии, вклучувајќи структури што можат да се распоредуваат, напредни фотоволтаични ќелии и микробранов систем способен за безжичен пренос на енергија во орбита.
Европа исто така го проучува концептот преку иницијативата SOLARIS на Европската вселенска агенција, која проценува дали орбиталните соларни електрани би можеле континуирано да ја снабдуваат Земјата со обновлива енергија во наредните децении.
И покрај растечкиот интерес, технологијата останува технички и економски предизвикувачка. Изградбата на структури со километарски размери во орбита, преносот на енергија на десетици илјади километри и одржувањето на прецизна контрола на зракот се меѓу главните пречки со кои истражувачите сè уште се соочуваат.
Научно-фантастични амбиции и стратешки импликации
Кинеските напори во областа на соларната енергија базирана во вселената се надоврзуваат на неколку други амбициозни проекти кои го истакнуваат обемот на долгорочното вселенско планирање на земјата. Ова вклучува концепти како проектот „Nantianmen Project“, кој во кинеските медиуми често се опишува како теоретски систем на носач на авиони базиран во вселената, како и предлози за изградба на нуклеарен реактор на Месечината за напојување на идната лунарна инфраструктура во раните 2030-ти.
Други мисии што веќе напредуваат го одразуваат истиот експериментален поттик. На пример, се очекува кинеската мисија Tianwen-2 да се обиде да изврши сложена операција на земање примероци од астероид користејќи роботски раце дизајнирани за прицврстување на ротирачка вселенска карпа. Земјата исто така разгледува футуристички концепти за лансирање, како што е електромагнетна рампа за ракети, која би можела да ги забрзува вселенските летала користејќи електромагнетни системи од Земјата наместо конвенционални ракети.
Во овој контекст, вселенскиот соларен систем Zhuri претставува уште еден дел од пошироката технолошка стратегија насочена кон долгорочна вселенска инфраструктура. Иако неговата главна цел останува континуирано генерирање чиста енергија од орбита, способноста за пренос на високо контролирани микробранови зраци и поддршка на комуникациски и навигациски функции сугерира дека би можел да стане дел од поголема орбитална мрежа која поддржува сателити и други вселенски системи.
Денес, технологијата сè уште е експериментална, но напредокот во безжичниот пренос на енергија, модуларните вселенски структури и орбиталното производство постојано ја приближува реализацијата на идеи кои некогаш беа ограничени на теоретски студии кон практично тестирање.
