Велика Британија ќе воведе забрана за користење на социјални мрежи за лица помлади од 16 години, мерка што ќе ги опфати TikTok, Instagram, YouTube, Snapchat и други платформи.
Велика Британија станува една од првите големи западни земји што воведува речиси целосна забрана за користење на социјални мрежи за лица под 16 години. Британскиот премиер Keir Starmer соопшти дека владата ќе го забрани пристапот до главните социјални платформи за оваа возрасна група, оценувајќи дека постојниот систем не успеал да ги заштити децата од штетните последици на дигиталната средина.
Според планот претставен на 15 јуни, забраната ќе ги опфати TikTok, Instagram, Snapchat, YouTube, Facebook и X. Од друга страна, сервисите за размена на пораки како WhatsApp и Signal засега нема да бидат вклучени во забраната.
Британската влада тврди дека одлуката е донесена по обемни консултации со родители, експерти и организации кои работат на заштита на децата. Според резултатите од консултациите, околу 90% од родителите ја поддржале идејата за воведување старосна граница од 16 години за пристап до социјалните мрежи.
Стармер како клучни причини ги наведе негативното влијание на социјалните мрежи врз менталното здравје на младите, изложеноста на вознемирување, сајбер-насилство и штетни содржини. Владата смета дека алгоритмите кои поттикнуваат постојано користење на апликациите претставуваат особено сериозен проблем за децата и адолесцентите.
Планот не се однесува само на социјалните мрежи.
Предвидени се и дополнителни ограничувања за гејминг платформите и сервисите за пренос во живо (livestreaming). На малолетниците под 16 години ќе им биде ограничена комуникацијата со непознати лица преку игри и други онлајн сервиси, додека одредени функции, како што е преносот во живо, ќе бидат дополнително регулирани. Исто така, се разгледуваат ограничувања за AI чат-ботови кои симулираат романтични или интимни односи.
Едно од најголемите прашања е како ќе се спроведува оваа забрана.
Британските власти планираат одговорноста да ја префрлат врз самите платформи, кои ќе мора да воспостават ефикасни системи за проверка на возраста на корисниците. Меѓу методите што се разгледуваат се проценка на возраста врз основа на фотографии од лицето, дигитални идентитети, податоци од банкарски системи и други форми на верификација. Регулаторот Ofcom ќе добие дополнителни овластувања и ресурси за надзор на спроведувањето на новите правила.
Сепак, токму прашањето за спроведувањето предизвика најмногу полемики.
Критичарите предупредуваат дека е многу тешко да се спречат тинејџерите да ги заобиколуваат ваквите системи. Искуствата од Australia, која претходно воведе слична забрана, покажуваат дека дел од младите и понатаму успеваат да пристапат до забранетите сервиси користејќи различни методи за заобиколување на ограничувањата. Истражувачите, исто така, предупредуваат дека построгата верификација на возраста може да отвори нови прашања поврзани со приватноста и безбедноста на податоците.
Оваа одлука е дел од поширок глобален тренд. По Австралија, слични иницијативи разгледуваат или подготвуваат и France, Greece, Austria и New Zealand. Сè повеќе влади се обидуваат да најдат рамнотежа помеѓу придобивките што интернетот им ги носи на младите и растечката загриженост за неговото влијание врз менталното здравје и развојот на децата.
За технолошката индустрија ова претставува уште еден сигнал дека ерата на речиси неограничен раст на социјалните мрежи се приближува кон крајот. Во текот на изминатата деценија платформите главно се потпираа на привлекување што е можно поголем број корисници, без оглед на возраста. Денес регулаторниот фокус сè повеќе се насочува кон прашањето на одговорноста, особено кога станува збор за деца и тинејџери.
Доколку законот биде усвоен според планот на британската влада, забраната би можела да стапи во сила веќе во текот на пролетта 2027 година.
Без оглед на тоа колку ќе биде ефикасна во пракса, одлуката на Велика Британија веројатно ќе стане еден од најзначајните преседани во глобалната дебата за тоа какво место треба да имаат социјалните мрежи во животот на децата и адолесцентите во ерата на дигиталната економија, заклучува CNBC.
