По години правни битки и регулаторни притисоци во САД и Европа, Apple во нови документи призна дека неговиот исклучително профитабилен бизнис со провизии би можел да биде сериозно загрозен, што би можело да влијае и врз целокупното работење на компанијата.
Apple со години жестоко се бореше да обезбеди и понатаму да може да наплаќа провизија од продажбата на апликации, дури и кога таа се одвива преку продавници на трети страни. Овој агресивен пристап ја доведе компанијата во проблеми со судијката во долготрајниот спор со Epic Games, а сега, под притисок на регулаторите ширум светот, се чини дека ѕидовите полека се уриваат. Компанијата неодамна призна дека во иднина би можела да остане без ниту еден цент од провизиите од таквата продажба.
Притисок од двете страни на Атлантикот
Антимонополските регулатори ширум светот долго време приговараа на фактот дека единствениот начин на кој програмерите можеа да продаваат апликации за iPhone и содржина во нив беше преку официјалниот App Store на Apple. Овој монопол значеше дека компанијата од Купертино можеше самостојно да ги одредува стапките на провизиите, а програмерите немаа друг избор освен да ги прифатат.
Првиот голем удар дојде од Европската Унија, која преку Законот за дигитални пазари (DMA) го принуди Apple да дозволи постоење алтернативни продавници за апликации на iOS. Во меѓувреме, американски суд пресуди дека компанијата мора да им дозволи на програмерите да нудат купувања и претплати во апликациите преку надворешни платформи за плаќање. Apple на оваа пресуда реагираше на начин што го налути судот. Компанијата воведе провизија од 27 отсто на продажбата на содржина во апликациите, дури и кога купувањето не се одвивало преку App Store.
Со оглед на тоа што трошоците за обработка на плаќањата изнесуваат околу три отсто, тоа значеше дека компанијата и понатаму наплаќаше речиси идентичен износ, без оглед на тоа каде била извршена продажбата. Судијката го нарече таквиот потег јасна злоупотреба на намерата на нејзината пресуда, додека Apple се бранеше со тврдењето дека судот не прецизирал која стапка на провизија би била прифатлива.
Новите услови како компромис или пречка?
За да ја ублажи ситуацијата, Apple неодамна му претстави на судот предлог за поумерени провизии за продажба надвор од App Store. Според предлогот, провизијата би изнесувала 15 отсто за стандардните апликации, 10 отсто за партнерските програми за видео и вести и пет отсто за апликациите од програмата за мали бизниси (Small Business Program). Компанијата се надева дека судот ќе ги смета овие компромисни стапки за фер надомест за користењето на нејзините алатки, како што е Xcode, кои им помагаат на програмерите во креирањето апликации.
Сепак, ситуацијата во Европа покажува колку Apple е подготвен да го усложни системот за да ги обесхрабри програмерите да го напуштат App Store. Во согласност со DMA, програмерите во ЕУ кои ќе ги прифатат новите услови плаќаат намалена провизија во App Store (од 10 до 17 отсто), но доколку ги дистрибуираат своите апликации и преку алтернативни продавници, подлежат на новата „надомест за основната технологија“ (Core Technology Fee).
Овој надомест изнесува 50 центи за секоја прва годишна инсталација откако апликацијата ќе го надмине прагот од еден милион преземања, што предизвика незадоволство кај креаторите на бесплатни и „freemium“ апликации со голем број корисници. Многумина сметаат дека целиот систем намерно е осмислен така што алтернативните продавници би станале финансиски неисплатливи.
Пад на приходите
Иако Apple се надева дека судовите и регулаторите ќе му дозволат да ги наплаќа овие пониски, компромисни провизии, компанијата во ново регулаторно поднесување призна дека на крајот можеби воопшто нема да смее да наплаќа провизија за купувањата извршени преку продавници на трети страни и други надворешни платформи. Како што пренесува Financial Times, Apple во своите најнови документи предупредил дека „можеби воопшто нема да заработува провизија“ од купувањата преку алтернативни системи за плаќање.
Аналитичарите предупредуваат дека ова би можело да доведе до првиот пад на приходите од услуги во историјата на компанијата, што неизбежно би влијаело врз нејзината пазарна вредност. Притисокот од регулаторите го принудува Apple да презема чекори кои до вчера беа незамисливи, а отворањето на некогаш строго затворениот екосистем би можело трајно да ги промени правилата на игра на пазарот на мобилни апликации.
