Резултатите од Индексот на отвореност за 2026 година покажуваат дека повеќе општини кои се дел од мрежата на мЗаедница се меѓу подобро оценетите локални самоуправи во државата. За Блинк 42-21, тоа е важен контекст за тригодишната работа на развој на дигитални механизми што ги приближуваат општините до граѓаните.
Во изминатите три години, Центарот за социјални иновации Блинк 42-21 континуирано ја развива мЗаедница како практичен дигитален канал меѓу граѓаните и локалната самоуправа. Платформата овозможува пријавување локални проблеми, директна комуникација со општината, учество во јавни анкети и консултации и предлагање решенија за прашања што директно го засегаат секојдневниот живот во заедницата.
Резултатите од Индексот на отвореност на единиците на локалната самоуправа за 2026 година покажуваат дека националниот просек на отвореност изнесува 39%, а меѓу најдобро оценетите се и повеќе општини кои ја користат мЗаедница. Крива Паланка е најотворена општина со 73%, Демир Хисар има 68%, Кочани 67%, а Карпош 64%.
Овие резултати не значат дека една дигитална платформа сама по себе ја определува отвореноста на една општина. Но тие покажуваат дека дигиталните алатки имаат најголема вредност кога се развиваат паралелно со транспарентноста, отчетноста, институционалната посветеност и редовната комуникација со граѓаните.
Транспарентноста информира, отвореноста вклучува
Транспарентноста значи граѓаните навреме да имаат пристап до важни информации за работата на општината. Отвореноста оди чекор понатаму. Таа значи граѓанинот да може да праша, да предложи, да учествува и да добие одговор.
Позитивните примери покажуваат дека континуитетот е важен. Отворена локална самоуправа не се создава со една активност, еден документ или една дигитална алатка. Потребни се функционални процедури, обучена администрација, редовна комуникација и механизми преку кои граѓаните можат реално да се вклучат. И самите наоди од Индексот покажуваат дека отвореноста не зависи само од големината на општината, туку и од посветеноста на тимовите и од одржувањето на воспоставените практики.
Токму во оваа насока Блинк 42-21 ја развива мЗаедница. Во рамките на проектот ДИГИЛОК платформата беше технички надградена, проширена со нови општини и денес е достапна во вкупно 11 општини. Воведени се и можности за дигитални анкети и јавни консултации, со цел граѓаните полесно да учествуваат во локалното одлучување.
Преку мЗаедница, граѓаните можат да следат кога се отвора јавна консултација, да гласаат, коментираат и предлагаат директно од својот телефон. Следниот чекор е секоја таква интеракција да завршува со јасна повратна информација: што било предложено, што е прифатено и како мислењето на граѓаните влијаело врз конечната одлука.
„Нашата цел не е само општините да располагаат со дигитална алатка. Важно е граѓанинот да знае дека може да се вклучи, да добие одговор и да види што се случило со неговиот предлог. Тогаш дигитализацијата создава вистинска вредност за заедницата“, посочуваат од Центарот за социјални иновации Блинк 42-21.
Работата продолжува со фокус на луѓето и капацитетите
Следната фаза бара уште поголем фокус на практичната примена. Тоа значи продолжување на работата со општинските администрации, градење дигитални капацитети, подобрување на процесите за одговор и повратна информација и создавање услови јавните консултации да станат редовна практика, а не исклучок.
„Работата не завршува со воведување на платформата. За мЗаедница да создава долгорочна вредност, потребно е постојано да се градат капацитетите на локалната администрација и истовремено да се охрабруваат граѓаните да ги користат механизмите што им стојат на располагање. Затоа ги повикуваме граѓаните да се приклучат на мЗаедница, да пријавуваат проблеми, да учествуваат во консултациите и активно да придонесуваат за подобрување на својата општина“, истакнуваат од Блинк 42-21.
Во следниот период, фокусот ќе биде на поголема активна употреба на мЗаедница, повеќе јавни консултации, побрзи и појасни одговори од општините и подобро следење на тоа како граѓанското учество се претвора во конкретни локални одлуки.
Транспарентна општина објавува информации. Отворена општина слуша, одговара и ги вклучува граѓаните. мЗаедница ги поврзува овие два процеси.
Проектот „Дигитална трансформација на локално ниво: Вклучена заедница за отпорност на корупција (ДИГИЛОК)” е поддржан од Владата на Швајцарија преку програмата Цивика мобилитас, а го спроведуваат Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, Рурална Коалиција и Центарот за социјални иновации Блинк 42-21.
